Zuidkamp

Locatie Zuidkamp
Jaar 1945
Opdrachtgever Gemeente Enschede

Het Zuidkamp is een militair terrein dat in de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers is aangelegd als onderdeel van de voormalige vliegbasis Twente. Het gebied van circa 48 hectare ligt buiten de bebouwde kom aan de noordzijde van de stad en heeft door zijn rijke gebruikersgeschiedenis een unieke historische gelaagdheid. Door de gemeente Enschede zijn plannen ontwikkeld om het gebied te transformeren tot een hoogwaardig woonlandschap.

Het vliegveld Twente werd in 1931 officieel geopend en raakte tijdens de Tweede Wereldoorlog in handen van de Duitse bezetters. Zij ontwikkelden ten zuiden van het bestaande vliegveld en te midden van het Twentse landschap een legerplaats, bestaande uit manschappenverblijven, een noodhospitaal, werkplaatsen en verschillende andere voorzieningen. Opmerkelijk is dat het landelijke karakter van het gebied hierbij werd gehandhaafd. De gebouwen werden vormgegeven als boerderijen en op het terrein bevinden zich houtwallen, bospercelen en relatief kleine percelen met agrarisch gebruik. Op deze manier leek de militaire basis vanuit de lucht op een kleine agrarische nederzetting en was deze amper herkenbaar voor vijandige vliegtuigen.

Na de bezetting werd het terrein met bebouwing gehandhaafd door defensie. Er werd gewoond door de militairen en er waren verschillende ondersteunende functies gevestigd, zoals een materieelstalling. Ook werden er in de loop der jaren enkele nieuwe gebouwen gerealiseerd, waaronder een officiersmess en verblijfsgebouwen. Sinds de sluiting van het vliegveld zijn enkele gebouwen in gebruik door particuliere organisaties, maar het merendeel wacht op een nieuwe functie. In 2001 werden er door de gemeente Enschede voor het eerst plannen gesmeed om het landelijke gebied ten noorden van Enschede te transformeren tot een woonmilieu. In 2008 werd het ontwikkelingsplan voor ’t Vaneker gelanceerd. Het Zuidkamp ligt centraal in dit gebied. 150 kavels zijn uitgegeven in het hogere segment, waarbij de unieke landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten zijn gehandhaafd. De tracés van de bestaande wegen worden gebruikt en de decennia oude bomen en houtwallen zijn ingepast in het stedenbouwkundig ontwerp.