Wesselerbrink

Locatie Wijk ten zuiden van Enschede
Architect Samuel Joshua van Embden
Architectenbureau Architectenbureau Van Embden Delft
Bekend van Masterplan campus UT, Stroinkslanden, Deppenbroek
Jaar 1964
Bouwstijl Nieuwe Bouwen / Structuralisme
Opdrachtgever Gemeente Enschede

In 1960 werd door Samuel Joshua van Embden een uitbreidingsplan voor Enschede ontworpen, met daarin de aanleg van drie nieuwe woonwijken aan de zuidkant van de stad. In 1964 werd gestart met de bouw van de grootste wijk; de Wesselerbrink. Met 17.000 inwoners is deze wijk nog altijd de grootste van Enschede. De wijk is een typisch voorbeeld van het stedenbouwkundig denken uit de jaren ’60, gebaseerd op de principes van het CIAM (Congrès Internationaux d'Architecture Moderne). ‘Licht, lucht en ruimte’ en het scheiden van functies waren belangrijke streefpunten van deze architectuurbeweging.

De Wesselerbrink is opgebouwd uit vier buurten, Het Lang, Het Bijvank, Het Oosterveld en De Posten. Deze buurten zijn door hoofdwegen en groenzones van elkaar gescheiden. Langs de hoofdassen staat hoogbouw in de vorm van galerijflats, ontworpen door E.F. Groosman uit Rotterdam. Het centrum van de wijk wordt gevormd door het overdekte winkelcentrum ‘Zuid’ en het Wesselerbrinkpark. Daarnaast heeft iedere buurt een eigen voorzieningencentrum met scholen. In iedere buurt werden ongeveer 1000 woningen gebouwd, en rond de wijkcentra nog eens 500 woningen. De huizen in de noordelijke buurten liggen rond een pleintje met speeltoestellen, de zogeheten brink. Aan deze brinken is de naam van de wijk ontleend. De drive-in woningen in deze buurten, ook wel hobbykamerwoningen genoemd, zijn in modernistische stijl ontworpen door D. Zuiderhoek uit Baarn. Vanwege financiële tekorten en veranderde inzichten is het ‘brink’-concept niet doorgevoerd in het zuiden van de wijk. Hier zijn voornamelijk rijenhuizen gebouwd.

De hoge bebouwingsconcentratie van de wijk is gecompenseerd door veel openbaar groen. De wijk heeft grasvelden en houtwallen. Het centraal gelegen Wesselerbrinkpark met waterpartijen en een natuurgebied vormt een mooie overgang van de stad naar het buitengebied.

Sinds de jaren ’90 is de wijk op verschillende plekken opgeknapt. Woningen zijn gerenoveerd en voorzien van centrale verwarming en verbeterde isolatie. De grijstinten zijn vervangen door primaire kleuren en pasteltinten. In 2004 zijn door Domijn 1000 woningen gerenoveerd en 380 woningen vervangen door nieuwe appartementencomplexen. In 2006 is gestart met de vernieuwing van 1500 woningen, waarvan ca. 25% vervangen is door nieuwbouw. Daarnaast heeft de wijk een stadsdeelkantoor en een Syrisch-Orthodoxe kerk gekregen. Door deze aanpassingen heeft de Wesselerbrink een minder strak uiterlijk dan voorheen, maar nog altijd is het stedenbouwkundig concept uit de jaren ’60 herkenbaar.

De aanleg van de snelweg A35 en de economische as de Zuiderval bieden nieuwe perspectieven voor de Wesselerbrink. Hierdoor ligt de wijk niet langer ‘ver’ van de stad, maar ligt deze centraal tussen belangrijke doorgaande routes. De wijk wordt gekenmerkt door een grote diversiteit aan culturen. Het wijkontwikkelingsplan ‘Kultuurstraat Wesselerbrink’ beoogd om van de wijk een unieke en geliefde wijk te maken, met een sterk ‘noaberschap’. Het woord ‘Kultuurstraat’ is afgeleid van het woord ‘Kulturhus’, een huis waar verschillende activiteiten zich onder één dak bevinden. Naast het creëren van meer culturele voorzieningen in de wijk zal de wijk ook vanuit ruimtelijk oogpunt verder worden opgeknapt.