Voormalig Raadhuis Lonneker

Locatie Hengelosestraat 52
Architect H.E. Zeggelink
Architectenbureau Gemeentwerken (Enschede)
Jaar 1860 / 1905
Bouwstijl Um-1800 / Neoclassicisme
Opdrachtgever Lonneker

Het voormalig raadhuis van Lonneker is een statige villa gelegen aan het begin van de Hengelosestraat, dichtbij het historisch centrum van Enschede. Doordat in 1884 een groot gebied van Lonneker werd overgedragen aan Enschede, kon het gebeuren dat Lonneker één van de weinige gemeenten in het land was met een gemeenthuis buiten de eigen gemeentegrenzen. Bij de samenvoeging van Enschede en Lonneker tot één gemeente in 1934 werd het gemeentehuis overbodig.

Lonneker werd in 1811 een zelfstandige gemeente, met een eigen bestuur. Voordat het dorp over de middelen bezat om een gemeentehuis te bouwen, vonden de vergaderingen plaats op verschillende locaties. De eerste jaren bood de vroegere herberg bij de Veldpoort uitkomst, waarna het een gewoonte werd om het huis van de burgemeester als tijdelijk gemeentehuis in te richten. Ook is er enige tijd een noodlokaal in gebruik geweest. In 1859 echter was toenmalig burgemeester W.P.C. Pennink het continue verhuizen van de gemeentelijke administratie dusdanig beu, dat hij besloot tot de bouw van een waardig gemeentehuis. De gemeentesecretaris kreeg de opdracht uit te zien naar een geschikt bouwterrein langs de belangrijkste uitvalswegen, dat uiteindelijk werd gevonden nabij twee herbergen aan de weg naar Hengelo. In 1860 was de opening van het gemeentehuis een feit.

Na enkele decennia werd het gemeentehuis te klein bevonden en in 1905 besloot de gemeente tot uitbreiding van het bestaande pand. Het ontwerp voor de nieuwbouw was afkomstig van de architect H.E. Zeggelink, die pleitte voor een grondige verbouwing waarbij alleen de zijmuren van het oude gemeentehuis gehandhaafd bleven. Hij koos ervoor het pand op te trekken in de toen populaire nieuw historiserende stijl. De statige villa telt twee verdiepingen onder een afgeknot schilddak en wordt gekarakteriseerd door een fraai omlijst topgeveltje met datumsteen. De gevels zijn opgetrokken in rode baksteen, waarbij de eerste verdieping is voorzien van blokpleisterwerk. De gevel is verdeeld in drie traveeën met rechts de entree onder een balkon met ijzeren balustrade, gesteund door consoles. In de topgevel is een rondboogvenster geplaatst. De vensters, dubbele balkondeuren en entree zijn voorzien van drieruits bovenlichten. Hoek- en sluitstenen sieren de segmentbogen boven de vensters. De zijgevels zijn gewit en voorzien van dakranden met gootklossen. Op het dak staat een kleine kapel met een pittoresk puntdakje.

De villa heeft een langwerpige plattegrond en bood oorspronkelijk niet alleen plaats aan de gemeentelijke diensten, maar ook aan een woning voor de dienstbode. Op de begane grond bevonden zich de Burgerlijke stand, de kamer van de burgemeester, een stemlokaal, secretaire, wachtkamer, keuken en bijkeuken. De verdieping bood plaats aan twee zalen, waaronder de raadzaal, en een slaapkamer. Op de zolder werd het archief ondergebracht. Het interieur werd rijkelijk uitgevoerd met deuren en trappen in fraai houtsnijwerk.

Na enige jaren was het gemeentehuis opnieuw te klein. Er werden verschillende lokalen bij gehuurd, waaronder de oude U.L.O-school en het vervallen gebouw “Zorgvliet” aan de Hengelosestraat. In 1921 werd besloten de villa van Van heek aan de Hengelosestraat 40 aan te kopen als gemeentehuis, waarbij het bestaande gemeentehuis eveneens in gebruik bleef. Huis Zorgvliet werd in 1922 verkocht. Na het samengaan van de gemeenten Lonneker en Enschede werden de panden overbodig. Vandaag de dag huisvesten ze private ondernemingen.