Volkspark

Locatie Volkspark
Architect Dirk Wattez (parkaanleg), J. Moll (gebouw)
Bekend van Wattez heeft in Twente verschillende parken en tuinen aangelegd
Jaar 1872
Bouwstijl Engelse landschapsstijl
Opdrachtgever H.J. van Heek
Bijzonderheden Het herdenkingsmonument is een rijksmonument

Het Volkspark werd in 1872 gesticht door de textielfabrikant Hendrik Jan van Heek. Hij liet het park aanleggen voor de vele arbeiders die in de textielfabrieken werkten, zodat zij een plek hadden om te recreëren en te ontspannen. Hiermee was het Volkspark één van de eerste openbare parken in Nederland. Het park is aangelegd op het voormalige erve Goolkate, naar een ontwerp van Dirk Wattez.

Wattez ontwierp het park in de stijl van een Engelse landschapstuin, met glooiende grasvelden, bosschages, slingerpaden en waterpartijen. Ook werd er een kunstmatige heuvel met vlaggenmast aangelegd, vanwaar men uitzicht had over de omgeving. In het park waren voorzieningen als een ijskelder, muziekkoepel, kegelbaan en broeikassen, die inmiddels zijn verdwenen. Bij de aanleg was het park 11,5 hectare groot, in 1907 werd het met 3,5 hectare uitgebreid door de aanleg van enkele sportvelden en tennisbanen. De kermis die met Pasen en in de herfst in het park wordt gehouden, vond voor het eerst plaats in 1888. Met de inkomsten van de kermis wordt sinds jaar en dag het parkonderhoud betaald. In het park staan verschillende kunstwerken, waaronder het oorlogsmonument van Mari Andriessen, waar de 4 mei-herdenking plaatsvindt. Ook is in het park een gedenkteken te vinden met een zittende leeuw, die door de stad is geschonken ter nagedachtenis aan de stichter H.J. van Heek. Het park heeft een rijke flora, met verschillende soorten bomen, struiken en planten. Jaarlijks worden de perken beplant met duizenden eenjarige planten en bollen, die voor een kleurrijk geheel zorgen.

Het paviljoen in het park werd in 1874 gebouwd naar een ontwerp van Jacobus Moll. In 1878 werd een serre aangebouwd en in 1881 werd het gebouw uitgebreid met een uitzichttoren. Deze is in 1943 door een bombardement vernield. Met oog op de gezondheid konden de fabrieksarbeiders in het paviljoen enkel alcoholvrije dranken kopen. Het terras biedt uitzicht op de villawijk Stadsmaten, waar villa’s zijn gebouwd door Van Heek en andere fabrikanten.

Van Heek schonk het park aan de stad Enschede, waarbij hij als voorwaarde stelde dat een ‘Commissie van Beheer’, bestaande uit zes personen, het park zou beheren. Hierdoor is het park in de loop der tijd goed bewaard gebleven. Wel is de kunstmatige heuvel afgegraven en verdween een bruggetje over de vijver. Tot op de dag van vandaag zijn de inwoners van Enschede erg trots op het Volkspark.