Villa Memphis

Locatie M.H. Tromplaan 55
Architect K.P.C. de Bazel, postuum uitgevoerd door A.P. Smits / Aanbouw: Harry Abels-
Architectenbureau / IAA Architecten (Enschede)
Bekend van De Bazel: Synagoge / IAA: Grolsch Veste, IJsbaan Twente, Saxion Hogeschool, Scholingsboulevard
Jaar 1923 / 1996
Bouwstijl Eclectisch: Neoclassicisme / Rationalisme / Hedendaags
Opdrachtgever M.J. Menko / IAA Architecten
Bijzonderheden Gemeentelijk Monument

IAA Architecten is het grootste architectenbureau in de regio Twente. Sinds 1996 is het kantoor van het bureau gehuisvest in een historisch pand nabij het monumentale Volkspark. Deze voormalige fabrikantenvilla werd ontworpen door architect Karel de Bazel (1869-1923) in 1914. Het ontwerp werd pas negen jaar later, kort na zijn overlijden, postuum uitgevoerd onder leiding van A.P. Smits. De villa werd gebouwd in opdracht van M.J. Menko en dankt zijn naam aan het hotel Memphis, dat na de Tweede Wereldoorlog in het pand gevestigd was.

De villa Memphis is architectonisch gezien uniek. De volledige symmetrie en de toepassing van zuilen zijn elementen die De Bazel ontleende aan het neoclassicisme. Hij combineerde deze klassieke vormen met een meer rationele baksteenarchitectuur en voegde hieraan zijn eigen signatuur toe. Met name de ingangspartij is karakteristiek voor het late werk van De Bazel. De wisselende banden in lichte en donkere steen zijn kenmerkend voor één van zijn bekendste werken; het Hoofdkantoor van de Nederlandsche Handel-Maatschappij, nu Algemene Bank Nederland in Amsterdam (1920-1926).

De statige vierkante villa staat op een natuurstenen plint en heeft gevels van lichte baksteen, doorbroken door natuurstenen banden. Het gebouw bestaat uit drie bouwlagen en is sterk symmetrisch. Zowel de noord- als zuidgevel hebben aan weerszijden een uitbouw over de eerste en tweede bouwlaag, met daarboven een balkon. Het entreeportaal wordt bereikt via een bordestrap en is voorzien van een door zuilen gedragen rondboog met daarboven een balkon. De zuidgevel heeft een breed terras met trap naar de tuin, beschut door een breed balkon op zuilen. In de gevel zijn vensters geplaatst met een bovenlicht met roedenverdeling.

Na de Tweede Wereldoorlog is het pand decennialang in gebruik geweest als het hotel Memphis. Voor deze functie werden aan de westgevel slaapvleugel en een zalencomplex aangebouwd. Deze sobere, bakstenen aanbouw heeft als enige versiering een donkere bakstenen band, waarmee aansluiting is gezocht op de natuurstenen banden van de historische villa. In 1995 werd het pand gekocht door IAA Architecten. De oude villa is grondig gerenoveerd en de aangebouwde vleugel is heringericht als kantorenlandschap. Ook is er aan de oostgevel een tweede vleugel gebouwd. Ditmaal in een hedendaagse vorm, met gevels van glas en aluminium panelen. In de villa zelf is het interieur nog deels intact. De houten vloeren, deuren en lambrisering herinneren nog aan het flamboyante fabrikantentijdperk.