Rozendaal

Locatie Roomweg 81 / Het Rozendaal 11 (Twentse Welle)
Architect R. van der Woerd / Bjarne Mastenbroek
Architectenbureau - / SeARCH architecten, Amsterdam
Bekend van Bostoren Putten
Jaar 1907 / 2008
Bouwstijl Hedendaags
Opdrachtgever Gemeente Enschede

Het Rozendaal is een voormalige textielfabriek in de wijk Roombeek. Het was één van de weinige fabrieken die de vuurwerkramp van 13 mei 2000 overleefde. Momenteel biedt het Rozendaal onderdak aan het museum TwentseWelle, dat is gevormd door de fusie van drie musea; het historisch Van Deinse Instituut, het textielmuseum Jannink en Natuurmuseum Enschede. De vaste collectie toont de geschiedenis van Twente en de textielindustrie. Verder bevinden zich in het complex een Centrum voor Beeldende Kunst, een sterrenwacht, een bibliotheek, een documentatieruimte, een café, woningen en ateliers voor kunstenaars.

De fabriek Het Rozendaal werd in 1907 gebouwd naar een ontwerp van R. van der Woerd, in opdracht van de Joodse ondernemer Jacob Izak Rozendaal. Tijdens de hoogtijdagen van de textielindustrie had het bedrijf zo’n 200 mensen in dienst. Vanwege de afnemende vraag naar katoen moest het Rozendaal in 1988 de deuren sluiten. In de jaren hierna raakte de fabriek in vervallen staat. Na de vuurwerkramp kreeg het Rozendaal een centrale plaats in het hart van de wijk.

De overblijfselen van het Rozendaal, de oude pakloods, een muur, de watertoren en de oude fabrieksschoorsteen, vormen de basis van het nieuwe ontwerp van Bjarne Mastenbroek. Deze historische architectuur omringt de nieuwbouw, die bestaat uit woningen, ateliers en een toren.

De atelierwoningen hebben een kapvorm en zijn voorzien van een kunstwerk in gekleurde bakstenen. In een hoekig volume bevinden zich de tijdelijke expositieruimten en appartementen. De toren is het centrale element van het complex en huisvest de museumentree en kantoren. De toren is 26 meter hoog en wordt omhuld door gordijnen van stalen spiralen, die refereren aan het textielverleden. Vanuit de toren is het museum te bereiken via een ondergrondse onderdoorgang en een loopbrug. In de oude pakloods bevindt zich de vaste expositie, die is tentoongesteld in een 6 meter hoge en 110 meter lange kast, die tevens als buffer tussen de buiten en binnenruimte dient. In de loods zijn zoveel mogelijk oude elementen bewaard, zoals oude pilaren, een sleuvenstelsel en een transportband.

De verschillende gebouwen worden met elkaar verbonden door een binnenstraat, die van het centrale plein aan de voorzijde naar het Bleekpark aan de achterzijde loopt. De overgebleven oude fabrieksmuur die over de hele lengte van het complex loopt, brengt de verschillende bouwstijlen samen.