Noorderkerk Lasondersingel

Locatie Lasondersingel, kruispunt Deurningerstraat
Architect E.A. van der Lijke, J. Mink
Architectenbureau Architectenbureau E.A. van der Lijke en J. Mink, Enschede
Bekend van De Elshof, de Wachters
Jaar 1930
Bouwstijl Zakelijk Expressionisme
Opdrachtgever Gemeente Enschede

In het begin van de twintigste eeuw groeide het aantal inwoners van Enschede in hoog tempo door de bloeiende textielindustrie. Vooral in het noorden van de stad werden grote fabriekscomplexen gebouwd, zoals het Rozendaal en de Bamshoeve. Rond deze fabrieken verrezen in hoog tempo arbeiderswijkjes, om onderdak te bieden aan de toestromende fabrieksarbeiders. Ook werd ten behoeve van de nieuwe bevolking in 1930 aan de Lasondersingel een gereformeerde kerk gebouwd, de Noorderkerk genaamd. De kerk werd ontworpen door de architecten E.A. van der Lijke en J. Mink.

Het ontwerp van Lijke en Mink werd geselecteerd nadat de Kerkenraad een prijsvraag had uitgeschreven. Zij ontwierpen een kruiskerk met terzijde staande toren en een spits tentdak, opgetrokken in een zakelijk expressionistische baksteenarchitectuur verwant aan de Amsterdamse School. De sobere bakstenen gevels worden gekenmerkt door grote ramen die op gotische vormen zijn geïnspireerd. Een serie rechthoekige ramen met glas-in-lood vensters draagt de beeltenissen van de scheppingsdagen. Aan de westzijde bevindt zich de kerktoren met bovenin een natuurstenen band en aan de vier zijden een expressionistisch uurwerk.

Het originele interieur van de kerk kenmerkte zich door een licht kleurgebruik en een op organische wijze met elkaar verbonden ‘aandachtswand’ met kanselpartij en orgel. Aan beide zijden van het orgel was een rond balkon geplaatst en samen met het kansel en de banken voor de kerkraad vormde de wand één geheel. Hiermee had het ontwerp van Lijke en Mink een geheel eigen karakter. Het interieur was oorspronkelijk van mahoniehout en had goudbronzen accenten. Het originele glas-in-lood was vervaardigd door Basart en Sloet uit Den Haag.

Evenals honderden andere gebouwen raakte de Noorderkerk ernstig beschadigd tijdens de vuurwerkramp van 13 mei 2000. Na een restauratie, waarbij onder meer alle ramen werden vervangen, is de kerk opnieuw geopend op 10 juni 2001. In de noordgevel zijn ter herinnering aan deze gebeurtenis twee glas-in-lood vensters geplaatst met daarin de data van de ramp en de heropening.

In 2003 werd het interieur van de kerk gerestaureerd, waarbij de ‘aandachtswand’ sterk is gewijzigd. De kansel is vernieuwd en het orgel is vervangen door een neo-barokorgel van de firma Vierdag in Enschede, gemaakt door de orgelmakers B.A.G. uit Enschede.