Kantoor en woning Van der Jeugd

Locatie Nieuwe Schoolweg 4
Architect Paul van der Jeugd
Architectenbureau Van der Jeugd Architecten (Enschede)
Jaar 2000
Bouwstijl Functionalisme / Hedendaags
Opdrachtgever Particulier

Één van de spraakmakendste gebouwen in Enschede is het kantoorpand annex woonhuis van architect Paul van der Jeugd. Het pand staat aan de Nieuwe Schoolweg en wordt omgeven door verschillende bouwstijlen, zoals de neoclassicistische fabriek van Van Heek, de neogotische Jozefkerk en de industriële achtergevel van ijzergieterij Sanders. Dit historische en gevarieerde bebouwingskarakter was voor Van der Jeugd de aanleiding een ‘Spartaans gebouw’ te ontwerpen met een heldere opzet en eenvoudige materialisatie.

Architectuurkenners zullen direct de betonplaten met noesten herkennen als het zogenaamde ‘Ando-beton’. Dit typerende betongebruik is signatuur van het werk van de wereldberoemde Japanse architect Tadao Ando. De ronde gaten in het beton worden veroorzaakt door de afstandhouders in de bekisting van de betonplaten. Doorgaans worden deze noesten weggewerkt, maar Ando koos ervoor ze zichtbaar te laten waardoor het beton een karakteristieke structuur krijgt. Zijn vinding heeft internationaal veel navolging gekregen.

In zijn architectuur vermengt Tadao Ando Japanse kenmerken met de modernistische architectuur van architecten als Le Corbusier en Frank Lloyd Wright. Ook Paul van der Jeugd heeft zich in zijn ontwerp laten inspireren door het modernisme, de architectuurstijl die zich internationaal manifesteerde in de jaren ’20 van de 20e eeuw. Speerpunten waren de begrippen ‘licht, lucht en ruimte’, wat in de architectuur tot uiting kwam door een vloeiende overgang van binnen naar buiten, grote vensters en panoramaramen, balkons en een open plattegrond. Het functionalisme was één van de belangrijkste kenmerken van deze stroming. Dit resulteerde in een vierkante, sobere architectuur zonder decoraties.

Het gebouw van Van der Jeugd kenmerkt zich door minimalisme en een grote transparantie. De gevels bestaan enkel uit betonplaten en glas. Het gebouw wordt doorsneden door een glasstrook die veel daglicht toelaat. Het interieur is open en door de vele vensters is er een constant contact met buiten. Op de begane grond is het architectenbureau gevestigd, de eerste verdieping doet dienst als woonruimte. Hier is een terras gerealiseerd. Het pand heeft aan de achterzijde een grasveld met achterin een zitje. Het perceel is niet omheind en onderstreept het open karakter van het gebouw. De platen van schoonwerkbeton zijn afgewerkt met een anti-graffitilaag. Opvallend element aan het gebouw is het rode ‘hoekje’ dat op de linkerbovenhoek van de voorgevel is geplaatst. Met dit kunstwerk van de Groningse kunstenaar Frank Sciarone geeft Van der Jeugd zijn ontwerp een eigen signatuur.