Incassobank Amsterdam

Locatie Piet Heinstraat 4-8
Architect Jan Gratama
Bekend van Betondorp Amsterdam
Jaar 1929
Bouwstijl Amsterdamse School, Delftse School
Opdrachtgever Incassobank Amsterdam
Bijzonderheden Rijksmonument

Stilistisch gezien is de Incassobank Amsterdam met geen enkel pand in Overijssel vergelijkbaar. Het is een bijzonder karakteristiek gebouw voorzien van rijk metselwerk in de stijl van de Amsterdamse School, met invloeden van de Delftse school. Het monumentale pand werd begin 20e eeuw gebouwd naar een ontwerp van Jan Gratama. Deze architect bedacht de term ‘Amsterdamse School’ als aanduiding voor de expressieve baksteenarchitectuur uit de periode 1910-1940. De bank staat in de villawijk Stadsmaten, waar tijdens de bloeiperiode van de textielindustrie verschillende welvarende fabrikanten een woning lieten bouwen.

Het vierkante gebouw van drie bouwlagen staat op een natuurstenen plint en is opgetrokken in bruine baksteen. Kenmerkend zijn de bakstenen lisenen die over de gehele hoogte van het pand doorlopen. Deze verticale geleding wordt versterkt door de smalle stalen vensters, die door bakstenen lijsten worden gescheiden. Deze vensters hebben een roedenverdeling en zijn voorzien van natuurstenen dorpels. De lage bovenste verdieping heeft een kenmerkende speklaag en op de hoeken zijn gebeeldhouwde leeuwen geplaatst, met de wapenschilden van Amsterdam, Enschede en Lonneker. Op de gevelornamenten zijn de initialen ‘I.B.’ geplaatst. De houten dakrand is, evenals de kapellen op het stijlopgaande schilddak, voorzien van gietijzeren pinakels. Tegen de blinde zuidgevel bevindt zich het trappenhuis met dienstingang, dit bouwdeel is eveneens voorzien van een schilddak.

De Incassobank is verbouwd na een fusie met de Amsterdamse Bank in 1947. De oostgevel gaat schuil achter een uitbreiding uit 1988, waarbij ook de oorspronkelijke ingang is vervangen door een venster. Deze futuristisch vormgegeven uitbreiding staat in sterk contrast met het historische pand. Het interieur is grotendeels gewijzigd, maar in de kelder is de originele kluis met ijzeren poort bewaard gebleven.