Hoofdverdeel- en regelstation

Locatie Hengelosestraat 221
Architect H.G. Mos
Architectenbureau Gemeentewerken Enschede
Jaar 1927
Bouwstijl Amsterdamse School
Opdrachtgever Gemeente Enschede
Bijzonderheden Rijksmonument

Aan de Hengelosestraat ligt het voormalig hoofdverdeel- en regelstation, dat in 1927 werd ontworpen door Gemeentewerken Enschede. Het pand behoorde toe aan de NV Twentsch Centraal-Station voor Elektrische Stroomlevering, dat later opging in de NV IJsselcentrale.

In 1886 werd in Nederland de eerste openbare elektriciteitscentrale gebouwd met een vermogen van 25 kilowatt. Voor die tijd was het opwekken van elektriciteit een particuliere zaak, in Enschede gebeurde het onder meer door de textielfabrikanten. Na 1900 kregen veel gemeenten interesse in het opwekken van stroom. Omdat het aantal aansluitingen op het stroomnet in Enschede snel steeg, werd aan de Hengelosestraat een verdeel- en regelstation gebouwd. Naast de elektrische installatie bood het gebouw plaats aan een woning voor de beheerder.

Het hoofdverdeel- en regelstation aan de Hengelosestraat is een fraai voorbeeld van de rationele baksteenarchitectuur eind jaren ’20. Het gebouw heeft een robuust karakter door de massieve gevels en rechthoekige volumes. De bakstenen gevels zijn versierd met metselwerkdetails. Op de eerste verdieping is een rij vensters met een onderdorpel aangebracht. De hoofdingang bevindt zich in een uitspringend volume aan de linkerzijgevel, waarin zich het trappenhuis bevindt. Boven de deur is een luifel geplaatst, met daarboven traplichten omlijst door stalen kozijnen. Tegen de wit bepleisterde achtergevel is een brandtrap geplaatst. Oorspronkelijk bevonden zich in de voorgevel twee garagedeuren, deze zijn vervangen door vensters.

In 1957 is de elektrische installatie uit het gebouw verwijderd, waarna het interieur is verbouwd voor de huisvesting van een architectenbureau.