Fabrieksschool Noorderhagen

Locatie Noorderhagen 13
Architect A.G. Beltman (Enschede) - oorspronkelijk ontwerp
Architectenbureau De Witte-Van der Heijden (Enschede) - restauratie 2009
Jaar 1872, 1881, 1887, 1906, 2009
Bouwstijl Eclectisch / Neoclassicistisch
Bijzonderheden Rijksmonument

In 1866 werd op initiatief van Ds. Evers en vijftien fabrikanten de Fabrieksschool Enschede opgericht, met als doel het geven van lager onderwijs aan de kinderen die in de textielindustrie werkzaam waren. Zes jaar later werd aan het Noorderhagen in de binnenstad een school geopend, waar kinderen tussen de tien en veertien jaar verplicht waren onderwijs te volgen.

Het oorspronkelijke schoolgebouw telde één bouwlaag onder zadeldak en stond op een rechthoekige plattegrond. De school telde slechts twee lokalen en werd in 1881 en 1887 uitgebreid met een dwars geplaatste vleugel onder dubbel zadeldak aan de achterzijde, naar ontwerp van architect A.G. Beltman. Hierdoor ontstond een T-vormige plattegrond. In 1906 werd de school verhoogd met een verdieping aan de voorzijde, waarbij ook de entreepartij werd gewijzigd. Tijdens deze verbouwing voorzag Beltman de school van het huidige zwaar neoclassicistische uiterlijk.

De begane grond is opgetrokken in een bruine baksteen boven een gepleisterde plint. De verdieping en de vleugel hebben gevels in roodbruine baksteen. Centraal in de symmetrische voorgevel bevindt zich de entree, geplaatst in een gepleisterde lijst voorzien van pilasters en een frontonbekroning. Aan weerszijden bevinden zich twee vensters met bovenlichten in gepleisterde lijsten. Op de verdieping zijn zes zestienruits vensters geplaatst met een wisseldorpel. Twee horizontale cordonlijsten met daartussen wit geschilderde rozetankers markeren de verdiepingsvloer. De hoeken zijn voorzien van gepleisterde lisenen en onder de dakrand is een geprofileerde gootlijst geplaatst. De geveltoppen van de zijgevels zijn voorzien van een keperboogfries en gietijzeren roosvensters. In de oostgevel bevindt zich een tweede entree, met een dubbele paneeldeur met gietijzeren roosters. Na de Tweede Wereldoorlog werd tegen de noordgevel een gymnastieklokaal aangebouwd.

In 2009 is de fabrieksschool grondig gerenoveerd onder leiding van De Witte-Van der Heijden architecten, waarbij het interieur werd gewijzigd. In de toekomst zal het pand worden gebruikt door een dansschool, theateropleiding en buitenschoolse opvang. Voor deze nieuwe functie wordt ook een houten theaterzaal met foyer bijgebouwd.