De Maere

Locatie Ariƫnsplein 3
Architect W.K. de Wijs / Harry Abels
Architectenbureau IAA & Brookes Stacy Randall
Bekend van De Wijs: voormalig stadsarchitect, IAA: Grolsch Veste, Go Planet, IJsbaan Twente, Saxion Hogeschool, ROC Hengelo
Jaar 1922/2001
Bouwstijl Hedendaags
Opdrachtgever Dienst gemeentewerken / Expertex
Bijzonderheden Rijksmonument

In 1922 werd aan het Ariënsplein de Hogere Textielschool geopend, onder leiding van de toenmalige directeur gemeentewerken W.K. de Wijs. De school is vernoemd naar Charles Louis de Maere, een succesvolle textielfabrikant die de scholing en werkomstandigheden van de textielarbeiders in Enschede wilde verbeteren. Hij stichtte in 1833 een weefschool met plaats voor 25 leerlingen, hieruit is later de Hogere Textielschool ontstaan.

De Maere is een monumentaal pand met aan de straatzijden lange, symmetrische gevels van baksteen. Het gebouw is ingedeeld in traveeën van één venster en op verschillende plekken springt de gevel licht naar voren. De gevel is versierd met sober metselwerk en tegels. In de voorgevel is het middelste blok licht naar voren verplaatst en verhoogd, hier is de entree geplaatst. Op het schilddak bevinden zich kleine kapellen en torens.

Nog altijd is De Maere de thuishaven van de textielindustrie. Momenteel is Expertex, het Europese Opleidings- en Expertisecentrum voor Textiel-, Confectie & Tapijtindustrie, in het pand gevestigd. Dit bedrijf gaf in 1999 aan IAA architecten de opdracht om het bestaande pand te renoveren en een uitbreiding te ontwerpen. Omdat De Maere een rijksmonument is, moest het gebouw intact blijven. De oplossing werd gevonden in eenvoudige, rechthoekige aanbouw, die los staat van het historische pand. Deze abstracte doos heeft zijgevels van steen en een voorgevel van glas met een betonnen omlijsting, waar een stalen doek voor is geplaatst. Deze moderne architectuur staat in sterk contrast met de historische Maere. De lage shedhal aan de achterzijde van de Maere is gedeeltelijk gesloopt en gerenoveerd. De oorspronkelijke constructie en sheddaken zijn behouden gebleven en de gevels zijn ingevuld met hout en glas. Destijds was de verbouwing en uitbreiding van De Maere één van de grootste erfgoedprojecten in Nederland.

Naast Expertex bevinden het Nederlandse textiel-onderzoeksinstituut TNO textiel en de afdelingen Beeld & Media en Fashion Management Textiles van het ROC zich in het gebouw. Deze organisaties maken samen gebruik van de onderzoekslaboratoria, de skills labs, het auditorium, de onderwijsruimten, de mediatheek en het restaurant. In 2009 is achter de Maere een tien verdiepingen hoge uitbreiding verrezen, waarin een dependance van de Saxion Hogeschool is gevestigd. Deze strak vormgegeven uitbreiding is eveneens naar een ontwerp van IAA Architecten en is een nieuw icoon voor de stad. Het rechthoekige gebouw heeft een gevel van glazen panelen met een witte print. Het resultaat is een opvallend maar toch transparant gebouw, dat de Maere niet domineert.