De Helmer

Locatie Helmerstraat 203
Architect Jan Jans (Almelo)
Jaar 1930
Bouwstijl Hallehuistype, traditioneel
Opdrachtgever N.J. Menko (firma)
Bijzonderheden Rijksmonument

Ten westen van de wijk Helmerhoek-Noord ligt de forse boerderij “De Helmer”, gebouwd in 1930 door de textielfabrikant N.J. Menko. De boerderij werd ontworpen door architect Jan Jans, die zich in het ontwerp heeft laten inspireren door de traditionele Twentse boerderij van het hallenhuistype. Jans was een Twentse architect met een zeer grote belangstelling voor de cultuur van zijn eigen streek en een specialist op het terrein van de landelijke bouwkunst.

Een hallenhuisboerderij heeft drie beuken en bestaat uit een deel met aan weerszijden de stallen. Aan de voorzijde is woonruimte voor de boer en zijn gezin. De Helmer werd gebouwd volgens de Twentse landelijke traditie, met gevels opgetrokken in bruine baksteen onder een fors geknikt zadeldak dat is gedekt met rode Hollandse pannen. In de geveltoppen is houtbeschieting geplaatst. Het schilderwerk van de deuren en kozijnen is uitgevoerd in de streekgebonden kleuren groen en wit. Jans koos ervoor de boerderij te historiseren door de achter- en zijgevel te laten uitvoeren in vakwerk. De voorgevel heeft een gepleisterde plint en is voorzien van schuiframen met een roedenverdeling. De voordeur heeft een fraai bovenlicht. In de achtergevel bevinden zich de staldeuren. In de noordwesthoek van de boerderij bevindt zich een bovenkamer, eveneens uitgevoerd met een vakwerkconstructie ingevuld met baksteen onder een rood zadeldak. Van oorsprong verschafte een dergelijk bijgebouwtje onderdak aan de ouders van de boer.

De boerderij uit 1930 maakt deel uit van een historisch boerderijcomplex dat in de 19e eeuw werd aangekocht als buitenverblijf door de textielfabrikantenfamilie Menko. Zij lieten in 1860 een gepleisterde theekoepel bij de oude boerderij bouwen, in 1930 gevolgd door een nieuwe boerderij. De combinatie van boerderij met theekoepel is typerend voor de laat 19e en vroeg 20e-eeuwse buitenplaatsen zoals deze door de Twentse industriëlen werden aangelegd.