Woning Pronk

Locatie Twickellaan 16
Architect Gerrit Th. Rietveld
Bekend van Rietveld-Schröderhuis Utrecht, De Stijl
Jaar 1962
Bouwstijl De Stijl
Opdrachtgever J.D.J. Pronk
De ‘woning Pronk’ is architectonisch gezien een belangrijke woning voor Enschede, omdat deze is ontworpen door de bekende ‘De Stijl’-architect Gerrit Th. Rietveld, één van de belangrijkste architecten uit de Nederlandse geschiedenis. De woning is in 1962 gebouwd en vernoemd naar de opdrachtgever de heer J.D.J. Pronk.

De ontwerpen van Gerrit Rietveld (1888-1964) waren zeer belangrijk voor de ontwikkeling van de architectuur zowel nationaal als internationaal. Samen met prominenten als Theo van Doesburg en Piet Mondriaan behoorde Rietveld tot de kunstbeweging ‘De Stijl’, een groep die streefde naar een zo groot mogelijke eenvoud en abstractie. Deze abstractie werd bereikt door de toepassing van enkel horizontale en verticale lijnen, primaire kleuren en zwart en wit. Rietveld brak in 1918 internationaal door met de ‘Rietveldstoel’, een zeer vooruitstrevend ontwerp met een constructie van houten latten en planken. Zijn ‘Rietveld-Schröderhuis huis’ (Utrecht, 1924) ligt ten grondslag aan de opkomst van het Nieuwe Bouwen, de Nederlandse equivalent van het Modernisme. Dit huis kenmerkt zich door een compositie van witte en grijze vlakken, met verticale en horizontale elementen uitgevoerd in de primaire kleuren geel, rood en blauw. 

De woning Pronk is zeer sober van vorm maar is stilistisch gezien duidelijk van Rietveld’s hand. Het huis heeft een eenvoudige compositie, bestaande uit een liggend en staand rechthoekige volume, voorzien van grijze en zwarte vlakken met rode en blauwe elementen. De gevels zijn opgetrokken in baksteen en wit geschilderd. De liggende doos heeft een uitbouw aan de voorzijde, waarin zich het aanrechtblok van de keuken bevindt. Het overstek van deze uitbouw vormt een luifel boven de entree. De voordeur is zwart, heeft twee grote matglazen vensters en precies in het midden een deurknop. Links naast de voordeur is eenzelfde ‘deur’ geplaatst, alleen ditmaal zonder knop. Deze ‘deur’ doet dienst als venster van de badkamer. Aan de tuinzijde bevinden zich de slaapkamer en woonkamer met eethoek. De achtergevel van dit blok kenmerkt zich door grote vensters en een glazen pui, die toegang geeft tot het terras. 

De staande doos is onder het maaiveld geplaatst en heeft een drive-in garage. Hierboven bevinden zich een werkkamer en logeerkamer. De werkkamer heeft een glasstrook met vier vensters voorzien van zwarte kozijnen. Het rechtervenster met het blauwe kozijn kan worden geopend. Aan de achterzijde is dit blok geheel gesloten. Opvallend element is de zwarte, vierkante bakstenen schoorsteen die boven het blok uitsteekt. 

Haaks op het snijdpunt van de twee volumes is een laag bakstenen muurtje geplaatst met een glazen paneel, ter beschutting van het terras. Rond het huis ligt een grasveld. De woning ‘Pronk’ is een van de laatste ontwerpen in het omvangrijke oeuvre van Gerrit Rietveld.